İzmir İl Sağlık’ta aile sağlığı alarmı: 40 birimde sağlık çalışan yok!
İzmir’de 40 aile hekimliği biriminde çalışan yok: 77 bin 855 vatandaş için sağlık hizmeti ve gezici hizmet alarm veriyor.
İzmir İl Sağlık Müdürlüğü’ne bağlı aile hekimliği sisteminde dikkat çeken bir tablo ortaya çıktı. Haziran ayına ait verilere göre İzmir genelinde 40 aile hekimliği biriminde aile sağlığı çalışanı bulunmuyor.
Tabloda yer alan verilere göre bu birimlere kayıtlı toplam nüfus 77 bin 855 kişi. Üstelik bu nüfusun 3 bin 268’i gezici sağlık hizmeti kapsamında bulunuyor.
Bu tablo, İzmir’de birinci basamak sağlık hizmetlerinde ciddi bir personel planlaması sorunu yaşandığı sorusunu gündeme getirdi.
En Fazla Boş Birim Torbalı’da
Listeye göre aile sağlığı çalışanı bulunmayan birim sayısı bakımından ilk sırada Torbalı yer aldı. Torbalı’da 6 ayrı aile hekimliği biriminde aile sağlığı çalışanı olmadığı görüldü.
Torbalı’yı 4’er birimle Dikili, Bergama ve Menderes izledi.
Kayıtlı nüfus bakımından ise en dikkat çeken ilçeler şöyle sıralandı:
Dikili: 4 birim, 11 bin 215 kayıtlı kişi
Bergama: 4 birim, 10 bin 660 kayıtlı kişi
Çeşme: 3 birim, 7 bin 223 kayıtlı kişi
Ödemiş: 2 birim, 6 bin 180 kayıtlı kişi
Bayraklı: 2 birim, 5 bin 995 kayıtlı kişi
Bu rakamlar, sorunun yalnızca merkez ilçelerde değil, kırsal ve yarı kırsal bölgelerde de hissedildiğini ortaya koyuyor.
23 Birimde Gerekçe: “Sözleşme Feshi”
Tablodaki en çarpıcı detaylardan biri ise boş pozisyonların nedenine ilişkin bölümde ortaya çıktı.
40 birimin 23’ünde aile sağlığı çalışanı pozisyonunun boş kalma nedeni “sözleşme feshi” olarak yer aldı.
Bir birimde ise açıklama kısmında “3 yıl önce sözleşme feshi” ifadesi bulunuyor. Bu ifade, boşluğun kısa süreli bir personel değişikliği değil, yıllara yayılan bir idari sorun olabileceği şüphesini güçlendiriyor.
Bir başka dikkat çeken kayıt ise Konak 19 Nolu Ballıkuyu Aile Sağlığı Merkezi’nde yer aldı. Bu birim için açıklama bölümünde “bugüne kadar anlaşma olmadı” denildi.
Bu tablo şu soruyu kaçınılmaz hale getiriyor:
İzmir İl Sağlık Müdürlüğü, yıllardır boş duran veya sözleşme feshi nedeniyle aksayan bu pozisyonlar için neden kalıcı çözüm üretemedi?
Gezici Sağlık Hizmetinde de Boşluk Var
Sorunun bir başka önemli boyutu da gezici sağlık hizmeti kapsamındaki nüfus.
Tabloya göre aile sağlığı çalışanı bulunmayan birimlerde 3 bin 268 kişi gezici sağlık hizmeti kapsamında yer alıyor.
Özellikle Bergama, Karaburun, Selçuk, Menderes, Kınık ve Dikili gibi ilçelerde gezici hizmet nüfusunun bulunması, personel eksikliğinin yalnızca merkezde hizmet alan vatandaşları değil, mahalle, köy ve kırsal bölgelerde yaşayan yurttaşları da doğrudan etkileyebileceğini gösteriyor.
Örneğin:
Bergama’da 1.198 kişi,
Karaburun’da 705 kişi,
Selçuk’ta 533 kişi,
Menderes’te 379 kişi,
Dikili’de 270 kişi,
Kınık’ta 183 kişi gezici sağlık hizmeti kapsamında görünüyor.
Bu veriler, aile sağlığı çalışanı eksikliğinin sahada takip, aşılama, gebe-bebek izlemi, kronik hasta takibi ve koruyucu sağlık hizmetleri açısından ciddi sonuçlar doğurabileceğini düşündürüyor.
Yeni Birim Var, Personel Yok; Kayıtlı Nüfus Var, Hizmet Belirsiz
Tabloda bazı birimlerin “yeni birim” olarak kaydedildiği, bazı birimlerde ise aile hekiminin de bulunmadığı görülüyor.
Karşıyaka’da iki yeni birimde kayıtlı nüfus görünmezken, Torbalı’da bazı yeni veya boş birimlerde düşük de olsa kayıtlı kişi sayıları yer aldı.
Menderes Çetin Elti ASM’de iki ayrı birimde aile hekimi için de “yok” ibaresi bulunurken, Torbalı Yedi Eylül ASM’de birden fazla birimde yine “yok” kaydı dikkat çekti.
Bu durum, yalnızca aile sağlığı çalışanı eksikliğinin değil, bazı birimlerde genel kadro planlamasının da sorgulanması gerektiğini ortaya koyuyor.
Halk Sağlığı Rakamlarla Değil, Sahadaki Hizmetle Ölçülür
Aile sağlığı merkezleri, vatandaşın sağlık sistemine ilk temas noktasıdır. Bu merkezlerde aile hekimi kadar aile sağlığı çalışanı da sistemin temel taşıdır.
Aşı takibi, gebe ve bebek izlemleri, kronik hastalık kontrolleri, enjeksiyon, pansuman, koruyucu sağlık hizmetleri ve saha takibi gibi birçok hizmet aile sağlığı çalışanlarının omuzlarında yürür.
Bu nedenle İzmir genelinde 40 birimde aile sağlığı çalışanı bulunmaması, yalnızca idari bir eksiklik olarak görülemez. Bu tablo, doğrudan halk sağlığı hizmetinin kalitesini ve sürekliliğini ilgilendiren ciddi bir uyarı niteliğindedir.
İzmir İl Sağlık Müdürlüğü’nün bu tabloya ilişkin kamuoyuna açıklama yapması, boş pozisyonların ne zaman doldurulacağını duyurması ve özellikle uzun süredir boş kalan birimler için neden çözüm üretilemediğini açıklaması bekleniyor.
